Vinexbewoner wil straat met groen landschap 'tot op de stoep'

Leidsche Rijn-Vleuterweide - De nieuwe stedeling heeft een weinig romantische opvatting van het 'dorps wonen'. De woning staat gewoon midden op de kavel met een flinke achtertuin, veel knutselen hoeft niet, professionals ontwerpen het openbaar groen en de overgang naar de tuinen. De auto is uit het straatbeeld en staat in groepjes tussen de huizen weggestopt. Resultaten van een onderzoek naar dorps wonen en consumentgericht ontwerpen door projectbureau Vleuterweide. Het Stedelijk ontwerp van de wijk De Tuinlanden wordt naar aanleiding van de resultaten bijgesteld.

Onderzoeksleider Gerbrig Dijkstra is verrast door de grote voorkeur voor het 'wegstoppen' van de auto, weg uit het straatbeeld. 'Dat is weinig dorps! Ook de geringe behoefte aan veranderingen in de nieuwe woning en directe omgeving had ik niet verwacht. Er is weinig behoefte aan eigen initiatieven. De woning strak in het midden van de kavel, dat past ook niet in het beeld van een dorp, met een variatie aan voortuinen. Zelfs de afkeer van een pad achter de woning, liever een flinke weg, strookt niet in een algemeen aanvaard dorpsbeeld. Het dorps wonen associeer je met geknutsel, een beetje rommelig straatbeeld met huizen waaraan van alles is verbouwd. De onderzochte woonconsumenten kiezen echter voor strakke traditionele bouw, waarbij groene landschapselementen het liefst tot in het straatbeeld doorlopen. Het totale beeld is keurig en netjes.'

Ikea
Het onderzoek vond afgelopen februari plaats. In Ikea, Utrecht, en via internet. Zo werd een groep bereikt, die geïnteresseerd is in wonen, vooral in wonen aan de rand van de stad. Ruim 600 respondenten, waarvan zestig procent vrouw. De helft tussen de 20 en 35 jaar, veertien procent boven de vijftig jaar. Royaal de helft verdient modaal of meer, een vijfde zelfs meer dan tweemaal modaal. Voorafgaand aan het onderzoek heeft het projectbureau Vleuterweide in 'bewoners'- en deskundigenpanels de kenmerken van dorps wonen voor Vleuterweide onderzocht en verzameld. Die dienden ook als basis voor het eerste Stedenbouwkundig Ontwerp van Enno Zuidema voor De Tuinlanden. In het onderzoek zijn alleen elementen opgenomen, die binnen het SO kunnen worden gevarieerd. Parkeren; nabijheid groen; openbare weg; initiatief eigen erf; tuinen, oriëntatie huis op kavel; initiatief publiek groen en overgang publiek/privaat waren de elementen waarop uiteindelijk 16 straatbeelden in de computer werden gezet. De bewoners gaven elk straatbeeld een rapportcijfer. Nabijheid van groen en oriëntatie van de eigen woning op de kavel (tuinen) wogen veruit het zwaarst bij de beoordeling van het straatbeeld. Parkeren woog veel minder zwaar, slechte een tiende van de totaal mogelijke waardering. Dijkstra: 'Je moet hierbij wel bedenken, dat het onderzoek gericht was op de waardering van het straatbeeld. Niet van de woning, of van de totale woonomgeving. Het is een onderzoek met een heel eigen perspectief.'

Groen wonen
Het onderzoek geeft ook aan dat jonge stellen zonder kinderen dorps wonen vooral opvatten als groen wonen. Groen dicht in de buurt en het huis midden op de kavel, dat is je van het voor deze groep. Gezinnen met kinderen blijken wel gecharmeerd van een laan als straatbeeld, dus grote voortuinen langs een brede weg. Maar ze zijn de enige. Bewoners boven de vijftig staan open voor meer eigen initiatief in de eigen woonomgeving. Ouderen willen wel een pad met kleine tuinen achter het huis. Waar het huis op de kavel staat, dat doet voor de ouderen ook minder ter zake dan bij de andere twee groepen. Dijkstra: 'Uiteindelijk blijkt de oudere bewoner het minst traditioneel. Projectontwikkelaars vermoeden dat de dalende economie de behoefte bij de woonconsument aan een traditioneel huis dat zijn 'waarde' behoudt versus meer experimentele architectuur doet vergroten.' Gerbrig Dijkstra hoopt dat toekomstige onderzoeken naar wonen ook in een eerder stadium van de ontwikkeling van de wijk kunnen plaats vinden. 'Dan is het bijvoorbeeld mogelijk om meer concepten van dorps wonen tegen elkaar af te wegen.