Treinen gaan de hoogte in

Leidsche Rijn krijgt zestien spoorviaducten. Over zeven maanden rijdt de eerste trein over de spoordijk tussen Utrecht en Vleuten.

Spoorwegbeheerder Prorail moest er vier aanleggen, de gemeente Utrecht wilde er zestien. Gevolg: Leidsche Rijn krijgt zestien spoorviaducten. Het spoor wordt momenteel verhoogd aangelegd. Nog zeven maanden en dan rijdt de eerste trein over de nieuwe spoordijk.

De treinen tussen Utrecht en Vleuten rijden straks zes meter hoger door het nieuwe stadsdeel dan nu. Het lijkt omslachtig om zo'n hoge dijk aan te leggen, maar er zijn goede redenen voor. Uit veiligheidsoverwegingen mogen maximaal twee sporen gelijkvloers worden overgestoken. Wanneer de sporen op hetzelfde niveau blijven liggen als nu, zou je tunnels moeten aanleggen die veel ruimte in beslag nemen in de omliggende wijken.

"Als je voor elke spoorwegpassage een tunnel moet aanleggen, is dat meer werk en duurder dan wanneer je korte viaducten aan kunt leggen. Dan hoef je alleen de trein op hoogte te brengen," zegt Johan de Boer, voorlichter van spoorbeheerder ProRail. Een tunnel gaat de grond in en neemt veel ruimte in beslag.

Een rondgang langs het tracé met De Boer maakt duidelijk dat de viaducten licht zijn, dankzij een opening tussen de sporen in het viaduct. Die laat daglicht door. Volgens De Boer is dit goed voor de sociale veiligheid. Het zand van de spoordijk, een miljoen kubieke meter, is afkomstig uit de Haarrijnseplas.

Op de spoordijk komen vandaalbestendige geluidsschermen. De schermen worden bekleed met roosters waartegen klimop kan groeien. De spoordijk krijgt struiken en gras als beplanting. Aan het spoor liggen in november 2007 twee stations; Vleuten en Utrecht Terwijde. Terwijde lag er al, station Vleuten schuift een stukje op naar het westen. Deze stations worden aan de noordzijde afgebouwd met de aanleg van de twee andere sporen. In 2012 komt er ook nog een heel nieuw station bij: Utrecht Leidsche Rijn, in het nieuwe stadshart van Leidsche Rijn. De spoorverhoging is over zeven maanden klaar, althans de eerste fase. Randstadspoor volgt in 2011. Dit houdt in dat de stoptreinen veel frequenter gaan rijden in de regio Utrecht en dat stoptreinen en sneltreinen elk een eigen spoor hebben.

Kunstwerken betrekken bewoners bij project
Om de bewoners van Leidsche Rijn bij het ingrijpende spoorwegproject te betrekken, heeft kunstenaar Louise Hessel de opdracht gekregen met de bewoners kunstwerken op de wanden van de viaducten te maken waarin onder meer het verleden tot uiting komt. Een andere kunstenaar Paul de Kort, is met een ander project bezig dat nog uitgewerkt moet worden. Dit behelst een stalen of houten constructie van de schaduw van Huis te Vleuten, dat eeuwen geleden bij Vleuten stond, en waarvan de fundering nog steeds onder de nieuwe spoordijk ligt. Daarmee wordt het verleden op een bijzondere manier zichtbaar gemaakt.