Spoorverbinding Utrecht

Leidsche Rijn - De nieuwe spoorverbinding aan de westkant van Utrecht krijgt vorm. De spoordijk in volle bloei, het dubbele spoor op de zuidelijke dijk ligt op de hoogte en twee van de drie stations zijn volop in aanbouw. Architect Nienke van de Lune geeft graag informatie over de vormgeving van stations en spoor.

De trein gaat 7 november aanstaande ‘hoog' rijden op de zuidelijke sporen. Dan moet ook de zuidkant van de stations in Vleuten en Terwijde klaar zijn om passagiers op de perrons toe te laten. Eind 2010 moet de hele spoorverdubbeling klaar zijn. Volgend jaar gaan zeven van de zestien onderdoorgangen al open en vormen belangrijke verbindingen van noord naar zuid.

Nienke van de Lune: ‘Station Vleuten hecht het bestaande van Vleuten aan het nieuwe van Vleuterweide. Het stationsplein aan de zuidkant is belangrijk voor de toegang van voetgangers en fietsers. Daar ligt de verbinding met het openbaar vervoer, de taxistandplaatsen. De toekomstige scholen in de buurt zijn ook een belangrijk element. Station Utrecht-Terwijde is een belangrijke koppeling en doorzicht tussen Terwijde en Het Zand.

De beide halteplaatsen rekenen in 2010 op zo'n 8.000 passagiers per dag. De stations zijn ontworpen in een jaren '60 retro-look met verticaal geleden gevels, stalen profielen, gekleurde tegelpatronen in de onderdoorgang en wachtruimtes die als erkers aan de spoorbaan hangen. De haltes vormen opvallende onderbrekingen van een strakke spoorlijn met mooi begroeide taluds en specifiek ontworpen geluidsschermen. Het geluidsscherm bestaat uit drie lagen. Een laag van gemoffelde en verzinkt stalen roosters vormt het ‘doorkijkoppervlak' met daarachter een dicht middenvlak, dat het geluid tegenhoudt en verzinkt stalen roosters als achterkant. Speciaal ontworpen voor deze lijn! Door de oppervlakken van gevarieerde roosterpatronen heeft het geen zin om er graffiti op te spuiten, want dat verdwijnt als het ware!'

Kenmerkende overkapping
Nienke van de Lune werkt vanaf 1999 in een periode van vier jaar aan de stations en spoorlijn. De bekroning is de goedkeuring van de Welstandscommissie. Er komt nog een station in Leidsche Rijn, in het toekomstige Leidsche Rijn Centrum. ‘In 2015 of 2020 krijgt dit station waarschijnlijk helemaal vorm, tot die tijd is er alleen een tijdelijk halte. Nu zijn ambitieniveau, wel of geen intercity, omgeving en gebruik nog niet helemaal bekend. De andere twee haltes passen in de herkenbaarheid van het Randstadspoor (RSS), De stations zijn transparant duidelijk zichtbaar en goed bereikbaar, vooral voor langzaam verkeer en openbaar vervoer. Overkapping, lift en trap zijn herkenbaar, de lift is extra hoog ontworpen en krijgt een specifieke klok die past in het totaalontwerp.

De overkapping is het meest kenmerkend. Ruim 80 meter lang, de gevel is transparant, het dak is dicht met een warm houten plafond. De omranding van aluminiumplaten loopt van dak via de zijkanten door op de rand van het perron langs de spoorbaan. De perrons zijn opgehangen aan de spoorbaan, je kunt er onderdoor lopen. De lift is transparant, uit oogpunt van sociale veiligheid. De geluidsschermen, tegelijk ook windschermen, zijn daarom op de stations ook transparant.'

Nienke van de Lune werkt bij Studio SK, dat is een ontwerpstudio van Movares, vroeger bekend als Holland Railconsult.