datum: 30 - 11 - 2008
bron: Dries van Dijk
De glazen toren heeft 8 seconden nagalm (4)
“Een toren die niet zingt is als een hemel zonder vogels”
Hij bespeelt regelmatig de klokken van de Westertoren in Amsterdam en carillons in Dordrecht. Boudewijn Zwart is als beiaardier betrokken bij het glazen carillon in de Cultuurcampus Vleuterweide.
“We weten: glas kan heel mooi klinken. Het nieuwe van glazen klokken trok me ook. De eerste klokken hadden nazingbare tonen, maar klonken als: Pok!!! Geen nagalm. Je kunt gewoon glas daarvoor niet dun genoeg maken. Heesen voegde lood toe, mengde kristal bij: we kregen een toon met 8 seconden nagalm uit de klokken. Het klonk veel zachter en milder dan de eerste klokken. Dat gaat mooi samen met de toren in de campus, die niet hoog is. Zo’n glazen carillon op 30 meter hoogte op een pleintje in de nieuwbouw, dat gaat zeker verrassend klinken! We kennen een flessenorgel, met flessen, waarin het waterpeil de toonhoogte bepaalt. Dit gaat onvergelijkbaar veel mooier en warmer klinken, maar een beetje idee krijg je wel.
Bijzondere klepel
Een gewoon, bronzen carillon wordt aangeslagen door een smeedijzeren klepel. Ik moest op zoek naar ander materiaal voor een klepel. Een kleine klok met weinig glas heeft een ietsjes hardere klepel nodig dan een grote, die meer vibreert. Ook de lengte en volume van de klepel speelt een rol. Een kwestie van goed combineren voor elk van de honderd klokken! Ik vond een fabriek, die materiaal voor slagwerkers en paukenisten maakt. Daar hebben ze materiaal, dat heel erg verschilt in hardheid, daar vond ik wat ik zocht!”
Een bronzen klokkenspel met klepels wordt mechanisch aangeslagen, door een stangen overbrenging vanaf het ‘stokkenklavier’ in de toren, onder het carillon. “Het stokkenklavier, gebouwd door Reinoud van Zijl, komt niet in de toren. De overbrenging van de aanslag op de stokken naar de klokken gaat draadloos, via sensoren! Ik was huiverig voor deze elektrische techniek, maar de kracht en zachtheid van de stokkenaanslag wordt uiteindelijk door de klepel mechanisch op de klokken overgebracht.”
Boudewijn Zwart geeft ook les op de Beiaardschool in Dordrecht. “Wellicht kunnen mijn studenten hier in stages ervaring opdoen. De klokken in Vleuterweide vormen door hun zachte klank een goed instrument om uit te proberen.”