‘Groene’ buren omringen Vleuterweide

Van Dijk Bedrijven op Heldam

‘Van Dijk-city', zo wordt het eerste deel van de Heldamweg vanaf de Dorpeldijk, in het verlengde van de Liesgrassingel, in de volksmond genoemd. Een vijftal huizen wordt bewoond door de leden van het familiebedrijf en bedrijfsleiders. Een mooi licht kantoor en een reusachtige ronde tank met het familielogo domineren de Heldamweg. Aan de overkant een iets ouder gebouw met www.vandijkbedrijven.nl op de gevel. De Heldamweg is hier gewoon een bedrijfsweg! Met 18 ha (36 voetbalvelden) is Van Dijk Bedrijven een van de grootste paprikatelers van Europa. Uitsluitend de prachtige rode van het ras Ferrari. Eén ras! Het bedrijf ontstond in 1942, toen grootvader Van Dijk uit het toen al volle Westland naar Vleuten kwam. De bedrijfsvoering is nu in handen van de broers Aad jr. en Ton, de derde generatie. Ze maken nog dankbaar gebruik van het netwerk, dat door de tweede generatie Nico en Aad wordt bijgehouden.

Aad jr.: "Het bedrijf werd tussen 2004 en 2008 geheel vernieuwd. Vanaf 2004 werd na 55 jaar afscheid genomen van de komkommer en uitsluitend rode paprika geteeld. Net als bij de olie, is de prijs geheel van de markt afhankelijk, dus ook even onvoorspelbaar! Als je veel verdient, je reserves spekken voor de mindere jaren en hopen dat je rendement zo hoog is, dat je kunt blijven investeren!"

"Het blijft ook een natuurproduct, de paprika! Door het koude donkere voorjaar kwamen de eerste rijpe paprika's niet de laatste week van maart, maar pas op 6 april in de bakken terecht. Zo'n vertraging van 14 dagen kun je door een goede zomer wel een beetje rechtzetten, maar inhalen doe je het niet meer! Dus halen we dit jaar onze productie van 32 miljoen stuks misschien niet helemaal. Uiteindelijk bepaalt de hoeveelheid zonlicht toch vooral de snelheid van de groei! De plantjes groeien vanaf 1 december, vanaf de bloei in januari gaat de paprika zetten, tot een groene grote paprika, die langzaam tot dieprood verkleurd. De plant wordt voortdurend getopt en rond twee touwtjes gedraaid en wordt uiteindelijk in oktober nog geoogst op zo'n drie meter hoogte. De teelt is milieuvriendelijk, op ‘gepoft', vergruisd lavagesteente (perlite), die water en voeding heel goed vasthoudt. Het overschot aan water en voeding wordt opgevangen en alles rond de teelt wordt gerecycled. De teeltomstandigheden in de kas zijn computer gestuurd."

Handwerk

"De teelt en oogst is allemaal handwerk, er werken zo'n 15 nationaliteiten in onze kas, 15 vaste werkers, 40 in het laagseizoen, nu komen er elke week een aantal bij, in de zomer werken hier zo'n 120 fulltimers, die ook hier allemaal in de regio wonen."

"De technische ontwikkeling van de tuinbouw is enorm! Het is een zeer milieuvriendelijke bedrijfstak. We gebruiken nog steeds fossiele brandstof, gas, maar we leveren ook elektriciteit terug aan het net, voldoende om 27.000 huizen, het toekomstige Leidsche Rijn, van stroom te kunnen voorzien! Het is nog niet zo ver, maar eens werken we volledig CO2-neutraal, geen fossiele brandstoffen meer, maar we blijven wel energieproducent! Een programma als ‘Kas als energiebron' werkt hieraan. Het dak van de kassen wordt dan één grote zonnecollector, door de verwarming van water kunnen we dan ook elektriciteit aan het landelijk net leveren. Het overschot aan warmte van de zomerzon kunnen we opslaan in de bodem en 's winters gaan gebruiken. De kasramen gaan niet meer open, het wordt een gesloten systeem! Het overschot aan warmte en elektriciteit is gemakkelijk voldoende om als stadsverwarming een hele woonwijk te verwarmen en van elektriciteit te voorzien."

Koning Potplantencultures op Hugo de Vries

Vijf voetbalvelden orchideeën

Net als Van Dijk Bedrijven maakt ook Koning Potplantencultures en de andere bedrijven aan de Hugo de Vriesweg, net ten westen van de Heldamweg, gebruik van Warmte Kracht Koppel stations (WKK). Ook hij leeft van één teelt: uitsluitend Phalaenopsis, een orchidee, over een oppervlak van vijf voetbalvelden.  "De op gas gestookte centrales produceren elektriciteit en warmte voor de zes aangesloten tuinbouwbedrijven met woningen en elektriciteit voor het landelijk net. Het opgewarmde koelwater van de centrale verwarmt de kassen. Het overschot aan warmte wordt opgeslagen in enorme watertanks, die nu vast onderdeel van de tuinbedrijven vormen, zoals vroeger de waterbakken en ovens met de hoge stenen schoorstenen. Daarmee wordt de kas 's nachts verwarmd. Omdat alle zes bedrijven aan de Hugo de Vriesweg deelnemen in het eigen gas- en elektriciteitsnet is de WKK-installatie veel rendabeler en zijn uitbreidingen en vernieuwingen veel sneller rendabel. De verschillende teelten vullen elkaar goed aan, wat betreft energiebehoefte. Bovendien, met de huidige dynamiek van de energieprijzen, kunnen we zo grip houden op de energiekosten!"  Koning's WKK  levert 5,5 miljoen kilowatt. Hij gebruikt 2 miljoen, vooral voor de belichting van zijn cultures, keurig afgeschermd voor de ‘buitenwereld.' Het overschot gaat naar het landelijk elektriciteitsnet.

"Ook de verbrandingsgassen worden gekoeld, gezuiverd en de overgebleven CO2 wordt als ‘brandstof' voor de plantengroei gebruikt. Het benodigde water komt uit de natuur, opgevangen regenwater, in een tank met maar liefst 3.7 miljoen liter opslagcapaciteit. De bestrijding van ongedierte gebeurt ook biologisch." Koning laat een doosje uit de koelkast zien, zo groot als vier pakjes sigaretten. "Hier zitten 250 miljoen aaltjes in. Deze bestrijden wormpjes, die door muggen via eitjes bij de wortelpunten van de planten terechtkomen."

Koning is dus ook energieproducent! ‘Een leuke bijverdienste, maar we blijven gericht op de teelt van orchideeën in vele kleuren, vormen en bloemgrootte. De teruglevering van energie is geen hoofddoel, de teelt is de basis van de continuïteit van het tuinbouwbedrijf. Ook een goede milieuzorg kan alleen als het bedrijf rendabel blijft. Anders ben je aan de ‘verkeerde kant van het glas' bezig."